Afspraken

Wat leg je vast over geld in het echtscheidingsconvenant?

Alles wat later geld kan kosten: de woning en de hypotheek, de verdeling van bezittingen en schulden, alimentatie, pensioen en de fiscale afspraken over het scheidingsjaar. Wat niet op papier staat, is later een discussie. En één afspraak wordt bijna altijd vergeten: wat er gebeurt als de geldverstrekker niet meewerkt.

Laatst gecontroleerd op 4 september 2026 8 minuten lezen

Waarom vastleggen bij de rechter of notaris uitmaakt

Een convenant dat aan de beschikking van de rechter wordt gehecht, is direct afdwingbaar. Komt je ex de afspraken niet na, dan kun je meteen naar een deurwaarder in plaats van eerst een nieuwe procedure te beginnen.

Twee onderdelen vragen daarnaast een eigen formele stap: de woning gaat pas over met een akte van verdeling bij de notaris, en de pensioenverdeling moet binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder worden gemeld met het daarvoor bedoelde formulier.

Eerst weten wat van wie is

De datum van je huwelijk bepaalt het uitgangspunt. Ben je vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan is vrijwel alles gemeenschappelijk. Ben je daarna getrouwd, dan geldt de beperkte gemeenschap: wat je vóór het huwelijk had en wat je hebt geërfd of gekregen, blijft in principe privé.

Woonden jullie samen zonder samenlevingscontract, dan geldt het huwelijksvermogensrecht niet. De eigendomsverhouding uit de leveringsakte en wat ieder feitelijk heeft ingelegd bepalen de verdeling, en er is geen recht op partneralimentatie. Leg de afspraken dan vast in een beëindigingsovereenkomst; die vraagt de geldverstrekker ook op.

De woning en de hypotheek: wat erin hoort

• De waarde en de peildatum. Welk taxatierapport gebruiken jullie, en per welke datum geldt die waarde?
• Wie de woning krijgt, en welke uitkoopsom daar tegenover staat.
• Wie tot de overdracht de hypotheek betaalt, en of dat verrekend wordt. Ook: wie betaalt de vaste lasten, het onderhoud en de verzekering in die periode.
• Het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid: wie vraagt het aan, binnen welke termijn, en wie draagt de kosten.
• Een plan B. Wat gebeurt er als de geldverstrekker niet akkoord gaat? Verkopen jullie dan alsnog, en per wanneer? Zonder deze afspraak sta je stil zodra de bank nee zegt.
• Vergoedingsrechten. Heeft één van jullie privégeld in de woning gestoken, bijvoorbeeld een erfenis, leg dan vast hoe dat wordt verrekend.

Alimentatie

Voor kinderalimentatie geldt geen keuzevrijheid over het uitgangspunt: die wordt berekend op basis van de behoefte van de kinderen en de draagkracht van beide ouders. Leg vast welk bedrag geldt, per welke datum, en hoe het wordt geïndexeerd.

Voor partneralimentatie is de hoofdregel maximaal vijf jaar, of de helft van de huwelijksduur als jullie korter dan tien jaar getrouwd waren. Er zijn uitzonderingen, onder andere voor jonge kinderen en lange huwelijken. Beide bedragen worden jaarlijks wettelijk geïndexeerd.

Twee dingen die voor je hypotheek uitmaken: leg de duur expliciet vast, want geldverstrekkers laten ontvangen partneralimentatie alleen meetellen voor de resterende periode. En zorg dat het bedrag herleidbaar is uit de beschikking of een notariële akte, anders telt het niet mee.

Pensioen

Standaard heeft ieder recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Je kunt samen iets anders afspreken, maar dan moet dat in het convenant of in huwelijkse voorwaarden staan.

Meld de verdeling binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder. Ben je te laat, dan betaalt die niet rechtstreeks aan de ex-partner uit en moeten jullie het onderling blijven regelen, soms nog decennia later.

Belasting in het scheidingsjaar

• Spreek af of jullie in het jaar van scheiding kiezen om het hele jaar fiscaal partner te blijven voor de aangifte. Dat kan gunstig uitpakken, maar het werkt niet door naar de toeslagen.
• Leg vast wie welk deel van de hypotheekrente aftrekt, en houd rekening met de tweejaarstermijn voor degene die vertrekt.
• Betaalde partneralimentatie is aftrekbaar, ontvangen partneralimentatie is belast. Kinderalimentatie is geen van beide.
• Pas allebei je voorlopige aanslag aan. Anders volgt er later een naheffing over een jaar dat je liever afsluit.

Schenkingen en hulp van familie

Helpen ouders mee met de uitkoop, leg dan vast of het een schenking is of een lening, en onder welke voorwaarden. In 2026 mag een ouder belastingvrij € 6.908 per jaar schenken aan een kind, of eenmalig € 33.129 aan een kind tussen 18 en 40 jaar. De verruimde schenking voor de eigen woning bestaat sinds 2024 niet meer.

Wat je nu kunt doen

Loop de checklist hierboven langs met het concept dat er nu ligt. Ontbreekt de afspraak over wat er gebeurt als de geldverstrekker niet meewerkt, voeg die dan als eerste toe.

Lees hoe dat ontslag werkt

---