Stappenplan

Scheiden met een koophuis: wat regel je in welke volgorde?

In deze volgorde: eerst een financieel overzicht, dan de waarde van de woning, dan de vraag of iemand het alleen kan dragen, en pas daarna het convenant. Wie te vroeg verhuist, loopt toeslagen mis. Wie te laat naar de geldverstrekker gaat, mag het convenant opnieuw laten schrijven. Reken bij overeenstemming op vier tot negen maanden.

Laatst gecontroleerd op 4 september 2026 10 minuten lezen

De tien stappen

1. Maak een compleet financieel overzicht

   Inkomens, hypotheekdelen, spaargeld, beleggingen, schulden, polissen, pensioen en de toeslagen die nu lopen. Maak daarnaast een begroting voor twee huishoudens: dat is het getal waar alles later op stukloopt of niet. Het Nibud heeft daar gratis hulpmiddelen voor.

2. Leg de tussenafspraken vast

   Wie blijft voorlopig in de woning, wie betaalt tot de overdracht de hypotheek en hoe gaat de omgang met de kinderen? Zet het op papier, hoe informeel ook. Lukt dat niet, dan kan de rechter voorlopige voorzieningen treffen; daarna moet je binnen vier weken de scheiding aanvragen.

3. Bepaal wat de woning waard is

   De WOZ-waarde is een eerste indicatie, maar de peildatum ligt een jaar terug. Voor de uitkoop en voor de geldverstrekker heb je een gevalideerd taxatierapport nodig. Reken op € 450 tot € 800 en een week of twee. Spreek een peildatum af, anders discussieer je later over welk bedrag geldt.

4. Kies de route voor de woning

   Uitkopen, verkopen, tijdelijk samen eigenaar blijven of verhuren. Elke route heeft andere gevolgen bij de geldverstrekker, de notaris en de Belastingdienst. Verhuren kan alleen met toestemming van de geldverstrekker en meestal een vergunning.

5. Schakel de hypotheekadviseur in, eerder dan je denkt

   Ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid is een nieuwe kredietbeoordeling, geen formaliteit. De doorlooptijd is acht tot dertien weken. Doe dit vóór het convenant definitief is: anders staat er straks een uitkoopsom in die niet gefinancierd kan worden.

6. Mediator of advocaat, convenant en ouderschapsplan

   In het convenant staan de verdeling, de woning, de alimentatie en het pensioen. Met minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht. Afhankelijk van je inkomen kun je in aanmerking komen voor gesubsidieerde mediation.

7. Verzoekschrift naar de rechtbank

   Een gemeenschappelijk verzoek gaat sneller dan een eenzijdig verzoek. Het griffierecht is € 341. Vanaf de dag dat het verzoekschrift wordt ingediend, is de huwelijksgemeenschap ontbonden: wat je daarna verdient of koopt, is van jou alleen.

8. Adreswijziging in de BRP

   Degene die verhuist geeft dat binnen vijf dagen door aan de gemeente. Dit zet het einde van het fiscaal partnerschap en het toeslagpartnerschap in gang, samen met het rechtbankverzoek.

9. Schrijf de scheiding in bij de gemeente

   Dit wordt het vaakst vergeten. Je bent pas echt gescheiden als de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, en dat moet binnen zes maanden nadat de beschikking onherroepelijk is geworden. Doe je het niet op tijd, dan vervalt de beschikking en begint het traject opnieuw.

10. Naar de notaris, en daarna de belasting

    De notaris maakt de akte van verdeling en schrijft die in bij het Kadaster. Reken op € 500 tot € 2.500 notariskosten, plus € 103,50 tot € 181 per akte voor het Kadaster. Pas als de akte is gepasseerd, is de woning verdeeld. Rond daarna je voorlopige aanslag af en meld de pensioenverdeling.

Wat het bij elkaar kost

Bij verdeling uit een huwelijksgemeenschap betaal je geen overdrachtsbelasting.

Zes fouten die we het vaakst zien

1. Eerst het convenant, dan pas de bank. De uitkoopsom staat vast op papier en blijkt daarna niet te financieren. Draai de volgorde om.
2. Verhuizen zonder aan de toeslagen te denken. Het moment van uitschrijven bepaalt vanaf wanneer je ex niet meer meetelt.
3. Denken dat de akte van verdeling ook de hypotheek regelt. Dat doet hij niet. Zonder ontslag door de geldverstrekker blijf je aansprakelijk.
4. De inschrijving bij de gemeente vergeten. Na zes maanden vervalt de beschikking.
5. De pensioenverdeling te laat melden. Meld het binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder, anders betaalt die niet rechtstreeks uit en moeten jullie het onderling regelen.
6. De voorlopige aanslag laten staan. Je hypotheekrenteaftrek en je inkomen veranderen allebei. Pas de aanslag aan, anders volgt er later een naheffing.

Documenten die je gaat nodig hebben

• Voor de geldverstrekker: loonstroken, werkgeversverklaring of inkomensverklaring, jaaropgave van de hypotheek, overzicht van leningen en studieschuld, het convenant en de concept-akte van verdeling.
• Voor de advocaat of mediator: uittreksels uit de BRP, huwelijksakte of samenlevingscontract, eventuele huwelijkse voorwaarden, pensioenoverzichten en een overzicht van bezittingen en schulden.
• Voor de notaris: identiteitsbewijzen, de beschikking met bewijs van inschrijving, het convenant en de taxatie.
• Voor de Belastingdienst: de datum van indiening van het verzoek en de datum van uitschrijving op het oude adres.

Wat je nu kunt doen

Begin bij stap één en stap drie tegelijk: het financiële overzicht en de waarde van de woning. Met die twee getallen kun je meteen zien of blijven realistisch is.

Reken je situatie door

---