Veelgestelde vragen
Antwoord op de vragen die bijna iedereen stelt
Over de woning, je hypotheek, toeslagen, alimentatie, pensioen en de kosten. Bijgewerkt met de regels en bedragen van 2026. Wil je de uitleg erbij, dan staat die in de kennisbank.
De woning en de hypotheek
Kan ik na de scheiding in ons huis blijven wonen?
Dat kan als je je ex-partner uitkoopt en de geldverstrekker akkoord gaat met de hypotheek op één naam. De geldverstrekker beoordeelt je inkomen opnieuw, alsof je vandaag een nieuwe lening aanvraagt, en houdt rekening met alimentatie die je betaalt of ontvangt.
Past het niet binnen de standaardnorm, dan is er soms maatwerk mogelijk op basis van je werkelijke lasten. Lukt ook dat niet, dan blijven tijdelijk samen eigenaar blijven of verkopen als opties over.
Hoe bereken ik de uitkoopsom?
De uitkoopsom is de overwaarde maal het eigendomsaandeel van degene die vertrekt. De overwaarde is de marktwaarde min de openstaande hypotheek. Bij gelijke aandelen betaal je dus de helft van de overwaarde.
Staat de woning onder water, dan werkt het andersom: degene die vertrekt vergoedt zijn deel van het tekort. Laat de waarde vaststellen met een gevalideerd taxatierapport en spreek een peildatum af.
Wat is ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid?
Dat is het besluit van de geldverstrekker dat de vertrekkende partner niet langer aansprakelijk is voor de hypotheekschuld. Zonder dat besluit blijven jullie beiden aansprakelijk voor de hele schuld, ook als de woning al op naam van de ander staat.
Reken op acht tot dertien weken doorlooptijd, met uitschieters tot een half jaar.
Hoeveel kan ik alleen lenen in 2026?
Dat hangt af van je toetsinkomen, de rente en het financieringslastpercentage dat daarbij hoort. Als alleenstaande met een toetsinkomen boven € 30.000 mag € 17.000 buiten de toets blijven. Te betalen partneralimentatie gaat eerst van je toetsinkomen af, en de hypotheek mag niet hoger zijn dan de woningwaarde.
Staat je rente korter dan tien jaar vast, dan rekent de geldverstrekker met minimaal 5% toetsrente. Dat scheelt in de praktijk flink.
Kan de hypotheek tijdelijk op beide namen blijven staan?
Ja, dat gebeurt regelmatig als uitkopen nog niet lukt, bijvoorbeeld tot de kinderen het huis uit zijn. Besef wel wat het betekent: jullie blijven beiden hoofdelijk aansprakelijk, degene die vertrekt verliest na twee jaar de renteaftrek over zijn deel, en die kan minder lenen voor een eigen woning omdat de oude schuld meetelt.
Leg dan in ieder geval vast wie wat betaalt, wie het onderhoud doet, per welke datum de situatie eindigt en wat er dan gebeurt.
Wat doet NHG bij een scheiding?
Bij een hypotheek met NHG kan met een beheertoets worden bepaald of één van jullie kan blijven. Is die uitkomst positief, dan mag de geldverstrekker onder voorwaarden afwijken van de standaardnorm. Ook kan de lening worden aangepast, bijvoorbeeld door een deel aflossingsvrij te maken of de looptijd te verlengen.
Moet er met verlies worden verkocht, dan kan NHG de restschuld onder voorwaarden kwijtschelden. De NHG-grens is in 2026 € 470.000.
Moet ik mijn hypotheek oversluiten na de scheiding?
Meestal niet. In de regel wordt de bestaande hypotheek voortgezet op één naam en waar nodig verhoogd voor de uitkoop. Oversluiten is pas aan de orde als je huidige geldverstrekker het ontslag weigert of als de voorwaarden ongunstig zijn.
Let op: de ruimere beoordeling die bij een scheiding mogelijk is, geldt voor voortzetting bij je huidige geldverstrekker. Bij oversluiten naar een andere aanbieder geldt gewoon de normale toets.
Betaal ik boeterente als ik de hypotheek overneem?
Bij voortzetting van de bestaande hypotheek op één naam meestal niet. Ga je binnen de rentevaste periode aflossen of oversluiten, dan kan er wel een vergoeding gelden. Die is begrensd tot het nadeel dat de geldverstrekker werkelijk lijdt. Laat het narekenen voordat je kiest.
Toeslagen en belasting
Wanneer zijn we geen toeslagpartners meer?
Zijn jullie getrouwd of geregistreerd partner, dan moet aan twee voorwaarden zijn voldaan: het scheidingsverzoek is bij de rechtbank ingediend én jullie staan niet meer op hetzelfde adres ingeschreven. Alleen verhuizen of alleen het verzoek indienen is niet genoeg. Je ex telt dan niet meer mee vanaf de eerste van de volgende maand.
Woonden jullie samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan is alleen de inschrijving op een ander adres bepalend. Voor de huurtoeslag geldt een uitzondering: een partner die op een ander adres staat ingeschreven telt daar al niet meer mee.
Heb ik na de scheiding recht op toeslagen?
Mogelijk wel, ook als je die eerder nooit kreeg. Je recht op zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag wordt opnieuw berekend op basis van je eigen inkomen. Woon je alleen met de kinderen, dan komt de alleenstaande-ouderkop bij het kindgebonden budget erbij: in 2026 maximaal € 3.416 per jaar.
Geef de wijziging direct door aan Dienst Toeslagen. Doe je dat te laat, dan loop je geld mis of moet je later terugbetalen.
Blijf ik hypotheekrente aftrekken als ik vertrek?
Ja, maximaal twee jaar vanaf de dag dat je vertrekt, zolang je ex-partner de woning als hoofdverblijf blijft bewonen en jij mede-eigenaar bent. Daarna verhuist jouw aandeel in de woning en de schuld naar box 3 en vervalt de aftrek voor jouw deel.
Betaal je ook de rente van je ex, dan kan dat deel onder voorwaarden aftrekbare partneralimentatie zijn. Laat dat vooraf uitzoeken.
Moet ik overdrachtsbelasting betalen als ik mijn ex uitkoop?
Bij de verdeling van een huwelijksgemeenschap niet. Woonden jullie ongehuwd samen, of waren jullie getrouwd met uitsluiting van gemeenschap, dan geldt een vrijstelling als jullie de woning samen hebben gekocht en de aandelen tussen 40% en 60% lagen. Buiten die bandbreedte betaal je 2% over het deel dat je overneemt.
Wat gebeurt er met de overwaarde die ik ontvang?
Over de overwaarde zelf betaal je geen belasting. Maar het bedrag vormt een eigenwoningreserve: koop je binnen drie jaar een nieuwe woning, dan verwacht de Belastingdienst dat je dit bedrag inbrengt. Leen je het alsnog, dan is die rente niet aftrekbaar. Tot je het besteedt, telt het mee als vermogen in box 3.
Zijn we nog fiscaal partner in het jaar van de scheiding?
Het fiscaal partnerschap eindigt op dezelfde twee voorwaarden als het toeslagpartnerschap. Voor de aangifte inkomstenbelasting mogen jullie in het jaar van scheiding wel kiezen om het hele jaar als fiscale partners te worden behandeld. Die keuze bestaat niet voor toeslagen.
Alimentatie, pensioen en afspraken
Telt alimentatie mee voor mijn hypotheek?
Partneralimentatie die je betaalt gaat van je toetsinkomen af en verlaagt je maximale hypotheek. Partneralimentatie die je ontvangt telt bij veel geldverstrekkers mee, maar alleen voor de resterende duur. Kinderalimentatie telt niet mee als inkomen; hoe zwaar te betalen kinderalimentatie weegt, verschilt per geldverstrekker.
Hoe lang duurt partneralimentatie?
De hoofdregel is maximaal vijf jaar, of de helft van de huwelijksduur als jullie korter dan tien jaar getrouwd waren. Er zijn uitzonderingen, onder andere voor jonge kinderen en lange huwelijken. De bedragen worden jaarlijks wettelijk geïndexeerd.
Voor je hypotheek is niet alleen het bedrag van belang, maar ook de resterende duur.
Hoe wordt het pensioen verdeeld?
Standaard krijgt ieder de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Je kunt daar samen andere afspraken over maken, maar dan moeten die in het convenant of in de huwelijkse voorwaarden staan.
Meld de verdeling binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder met het daarvoor bedoelde formulier. Ben je te laat, dan moet je het onderling regelen en betaalt de uitvoerder niet rechtstreeks uit.
Moet de hypotheek in het echtscheidingsconvenant staan?
Ja. Geldverstrekkers vragen het convenant op bij een aanvraag voor ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Erin hoort te staan wie de woning krijgt, welke waarde jullie hanteren, hoe hoog de uitkoopsom is, wie tot de overdracht de hypotheek betaalt en wat er gebeurt als de geldverstrekker niet meewerkt.
Die laatste afspraak wordt het vaakst vergeten en is juist belangrijk. Bekijk de checklist.
Wat als we samenwoonden zonder samenlevingscontract?
Dan geldt geen huwelijksvermogensrecht. De eigendomsverhouding uit de leveringsakte en wat ieder feitelijk heeft ingelegd bepalen de verdeling. Er is ook geen recht op partneralimentatie. Voor kinderen gelden wel dezelfde regels over kinderalimentatie en een ouderschapsplan.
Leg de afspraken over de woning vast in een beëindigingsovereenkomst; die vraagt de geldverstrekker ook op.
Kan mijn ex weigeren om uitgekocht te worden?
Niemand kan gedwongen worden in een onverdeelde gemeenschap te blijven. Komen jullie er samen niet uit, dan kan de rechter de verdeling of de verkoop bevelen. Wat de rechter níét kan, is de geldverstrekker dwingen om iemand uit de hoofdelijke aansprakelijkheid te ontslaan.
Kunnen mijn ouders helpen met de uitkoop?
Ja. In 2026 mag een ouder belastingvrij € 6.908 per jaar schenken aan een kind, of eenmalig € 33.129 aan een kind tussen 18 en 40 jaar. De verruimde schenking voor de eigen woning bestaat sinds 2024 niet meer. Leg vast of het een schenking of een lening is, en onder welke voorwaarden.
Kosten en hulp
Wat kost een gesprek bij jullie?
Het oriëntatiegesprek is gratis en vrijblijvend. Daarin bespreken we je situatie, rekenen we de routes globaal door en vertellen we wat wel en niet haalbaar is. Ga je daarna verder, dan krijg je vooraf een vaste prijs voor advies en begeleiding.
Wat kost een akte van verdeling bij de notaris?
Indicatief tussen € 760 en € 2.200, plus de inschrijving bij het Kadaster van € 103,50 tot € 181 per akte. Passeren de akte van verdeling en een hypotheekakte gelijktijdig, dan valt het totaal per akte vaak lager uit. Vraag altijd een offerte op naam.
Wanneer moet ik de geldverstrekker informeren?
Zo vroeg mogelijk, en in ieder geval vóórdat de scheiding wordt uitgesproken en het convenant definitief is. Anders moet je afspraken later herschrijven omdat de geldverstrekker niet meewerkt. Bij een dreigende betalingsachterstand geldt dat des te meer: dan zijn er nog regelingen mogelijk.
Zijn advieskosten aftrekbaar?
Kosten die te maken hebben met het regelen van je eigenwoningschuld, zoals advies- en bemiddelingskosten en notariskosten voor de hypotheekakte, zijn onder voorwaarden eenmalig aftrekbaar. Kosten voor de verdeling zelf, de mediator of de advocaat zijn dat niet. Laat je adviseur de splitsing op de nota zetten.
Liever een antwoord op maat?
Vertel kort wat er speelt. Een adviseur neemt binnen één werkdag contact op, telefonisch of via videobellen.
- Gratis en zonder verplichtingen
- Onafhankelijk: geen eigen hypotheekproducten
- Ook 's avonds en via videobellen