Hoe krijg je je ex van de gezamenlijke hypotheek af?
Door de geldverstrekker te vragen om ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Alleen die kan het regelen. Zolang hij niet akkoord is, blijven jullie allebei aansprakelijk voor de hele hypotheekschuld, ook als de woning volgens de akte van verdeling al van één van jullie is en ook als jullie onderling iets anders hebben afgesproken.
Wat hoofdelijke aansprakelijkheid betekent
Hebben jullie samen een hypotheek afgesloten, dan is ieder van jullie aansprakelijk voor het geheel. Niet voor de helft. De geldverstrekker mag de volledige maandlast en de volledige restschuld bij één van jullie opeisen, en kiest in de praktijk degene bij wie het meeste te halen valt.
Een getekend echtscheidingsconvenant verandert daar niets aan. Dat regelt de verhouding tussen jullie tweeën; de geldverstrekker staat daarbuiten. Betaalt je ex de hypotheek niet, dan komt de bank bij jou, en jij mag het daarna zelf op je ex verhalen.
Wat ontslag precies is
Bij ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid neemt degene die blijft de schuld over en stemt de geldverstrekker daarmee in. Vanaf dat moment ben je als vertrekker vrij. Die instemming is het hele punt: zonder toestemming van de geldverstrekker ben je niet bevrijd, ook niet nadat de notaris de akte van verdeling heeft gepasseerd.
De geldverstrekker is niet verplicht mee te werken
Een geldverstrekker bepaalt zelf onder welke voorwaarden hij geld uitleent, en moet voorkomen dat iemand meer leent dan verantwoord is. Weigeren mag dus. Alleen in uitzonderlijke gevallen, waarin weigeren echt onaanvaardbaar zou zijn, wordt daar anders over geoordeeld. Ga er niet van uit dat het een formaliteit is: het is een nieuwe kredietbeoordeling.
Zo verloopt de aanvraag
-
Maak de afspraken over de woning concreet
Wie blijft er wonen, wat is de woning waard en wat wordt de uitkoopsom? Dit is de basis voor zowel de aanvraag als het convenant.
-
Laat eerst de haalbaarheid toetsen
Een adviseur rekent door wat degene die blijft alleen kan dragen: eerst de standaardnorm, zo nodig ook de toets op werkelijke lasten. Doe dit vóór het convenant, niet erna.
-
Dien de aanvraag in
Met een vast aanvraagformulier van de geldverstrekker, door jullie beiden ondertekend. Veel geldverstrekkers nemen zo'n aanvraag alleen via een adviseur in behandeling.
-
Wacht op de beoordeling
De geldverstrekker beoordeelt inkomen, verplichtingen en betaalgedrag. Reken op twee tot zes weken, langer als er stukken ontbreken.
-
Naar de notaris
De notaris legt in de akte van verdeling vast dat de woning naar degene die blijft gaat, en regelt zo nodig een gewijzigde hypotheekakte. Daarna bevestigt de geldverstrekker het ontslag.
Welke documenten je nodig hebt
- het ondertekende aanvraagformulier van de geldverstrekker;
- geldige identiteitsbewijzen van jullie beiden;
- recente inkomensgegevens van degene die blijft: loonstrook en werkgeversverklaring, of een inkomensverklaring als je ondernemer bent;
- een overzicht van financiële verplichtingen: leningen, studieschuld, alimentatie;
- het echtscheidingsconvenant of de beschikking, of een beëindigingsovereenkomst als jullie niet getrouwd waren;
- de concept-akte van verdeling van de notaris;
- soms een taxatierapport, en een ontruimingsverklaring als degene die vertrekt er nog woont.
Nieuw sinds 2026: bij een hypotheek met NHG is bij een ‘zuiver’ ontslag, dus zonder verhoging van de lening en zonder vergroting van het aflossingsvrije deel, geen verplichte waardebepaling meer nodig. Dat scheelt een taxatie.
Wat het kost
De kosten hangen af van je situatie en van wie je inschakelt. Indicatief, voor 2026:
| Kostenpost | Indicatie | Toelichting |
|---|---|---|
| Notaris, akte van verdeling | € 760 – € 2.200 | Vaak lager per akte als de hypotheekakte gelijktijdig passeert |
| Afhandelingskosten geldverstrekker | € 200 – € 250 | Verschilt per aanbieder |
| Gevalideerde taxatie | € 500 – € 1.000 | Niet altijd nodig bij een zuiver ontslag |
| Inschrijving Kadaster | € 103,50 – € 181 | Per akte |
| Hypotheekadvies en begeleiding | op aanvraag | Vraag een vaste prijs, vooraf afgesproken |
Verhoog je de lening om de uitkoop te financieren en zit er NHG op, dan betaal je 0,4% borgtochtprovisie over de verhoging. Bij een zuiver ontslag zonder verhoging is er geen nieuwe provisie verschuldigd.
Advieskosten die te maken hebben met het regelen van je hypotheek zijn onder voorwaarden eenmalig aftrekbaar. Laat dat vooraf uitzoeken, dan weet je wat je netto kwijt bent.
Hoe lang het duurt
Reken op acht tot dertien weken van eerste aanvraag tot notaris. De haalbaarheidstoets en de beoordeling kosten elk vaak twee tot zes weken, het notariële traject één tot twee weken. In lastigere dossiers loopt het uit tot een half jaar.
Begin daarom vroeg, parallel aan de rest van de scheiding, en regel het bij voorkeur vóórdat de scheiding wordt uitgesproken en het convenant definitief is.
Waarom geldverstrekkers weigeren, en wat je dan doet
De meest voorkomende redenen: het inkomen van degene die blijft is te laag voor de norm, het inkomen is niet vast en bestendig, er is een betalingsachterstand, of te betalen partneralimentatie verlaagt de leenruimte te veel.
Wat er dan nog kan, ongeveer in deze volgorde:
- vraag om een toets op de werkelijke lasten, met een onderbouwd dossier;
- laat bij een hypotheek met NHG de beheertoets uitvoeren en bekijk of de lening kan worden aangepast;
- breng meer eigen geld in, of verlaag de uitkoopsom in onderling overleg;
- onderzoek oversluiten naar een geldverstrekker met ruimer maatwerkbeleid;
- kies alsnog voor verkoop, of blijf tijdelijk samen eigenaar met duidelijke afspraken.
Loopt het vast en denk je dat de geldverstrekker onredelijk is, dan kun je een klacht indienen bij het klachteninstituut Kifid. Reken er niet op dat dat snel gaat, en ook niet dat het meestal lukt: dat een bank ontslag weigert, is op zichzelf niet onrechtmatig.
Word je niet ontslagen, dan verandert er juridisch niets
Je blijft aansprakelijk voor de hele schuld, ook als de woning volgens de akte van verdeling van je ex is. Een nieuwe hypotheek voor jezelf is dan vrijwel onmogelijk, omdat de oude lening volledig meetelt als verplichting. En betaalt je ex niet, dan komt de achterstand ook op jouw naam bij het BKR te staan.
Fiscale aandachtspunten
Drie dingen om vooraf te laten uitzoeken:
- Overdrachtsbelasting. Bij verdeling van een huwelijksgemeenschap betaal je die niet. Woonden jullie ongehuwd samen, dan geldt een vrijstelling alleen als jullie de woning samen kochten en de aandelen tussen 40% en 60% lagen. Daarbuiten betaal je 2% over het deel dat wordt overgenomen.
- Renteaftrek voor wie vertrekt. Maximaal twee jaar vanaf je vertrek, zolang je ex er woont. Daarna valt jouw aandeel in box 3.
- De uitkooplening. Die telt alleen mee als eigenwoningschuld, en is dus alleen aftrekbaar, als hij in maximaal dertig jaar annuïtair of lineair wordt afgelost.
Wanneer schakel je een professional in?
Voor de aanvraag zelf een hypotheekadviseur: veel geldverstrekkers accepteren een OHA-aanvraag alleen via een adviseur, en die kent het maatwerkbeleid per aanbieder. Voor de akte van verdeling een notaris. Voor de afspraken onderling een mediator of advocaat, die ook vastlegt wat er gebeurt als het ontslag niet lukt. Dreigt er een betalingsachterstand, bel dan meteen je geldverstrekker: hoe eerder, hoe meer regelingen er nog mogelijk zijn.
Wat je nu kunt doen
Controleer eerst of degene die blijft de hypotheek überhaupt alleen kan dragen. Zonder dat antwoord heeft de rest weinig zin.
Reken het door in de rekentool
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 7 (hoofdelijkheid) en artikel 155 (schuldoverneming) — wetten.overheid.nl
- NHG, Voorwaarden en Normen 2026-1, hoofdstuk D.4 — nhg.nl
- NHG, wijzigingenoverzicht Voorwaarden en Normen 2025 naar 2026 — nhg.nl
- Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 3.119a en 3.119c (aflossingseis eigenwoningschuld) — wetten.overheid.nl
- Wet op belastingen van rechtsverkeer, artikel 3 (vrijstelling bij verdeling) — wetten.overheid.nl
- Het Juridisch Loket, scheiden en de koopwoning — juridischloket.nl